مطلب
کبد چرب ((به
انگلیسی: fatty liver)) با تجمع چربی در سلولهای کبدی و التهاب کبد مشخص می‌شود .این حالت ممکن است در افرادی که الکل مصرف می‌کنند ایجاد شود ولی در ایران این بیماری علل دیگر دارد و کبد غیر الکلی نامیده می‌شود.فرم غیر الکلی این بیماری درتعدادی از اختلالات بالینی مانند
: دیابت، چاقی، سوء تغذیه رخ می‌دهد.
|
محتویات [ نهفتن] |
همه گیری‌شناسی
[ویرایش]اغلب بیماران ۴۰تا۶۰ سال سن داشته و بیماری در زنان شا یع تر است. کبد چرب در کودکان با سن بالاتر از ۱۰سال نیز می‌تواند ایجاد شود .این اختلال کبدی مزمن بوده وبرای سالها پایدار خواهد ماند
.علل
[ویرایش]علت اصلی بروز کبد چرب ناشناخته‌است ولی تعدادی از اختلالات بالینی معین به عنوان علل زمینه‌ای شناخته شده‌اند. هفتاد درصد بیماران مبتلا به کبد چرب چاق هستند
. دیابت و بالا بودن چربی‌های خون نیز از علل زمینه‌ای آن است. عوامل مختلفی که با عث تغییر متا بولیسم در بدن می‌شوند شامل کاهش ناگهانی وزن، سوء تغذیه، تغذیه وریدی، گرسنگی طولانی مدت نیز ممکن است باعث کبد چرب شوند.انجام بعضی از جراحی‌ها ی شکم شامل برداشتن کیسه صفرا، برداشتن قسمتی از روده یا معده، جراحی روی لوزالمعده ومصرف بعضی از داروهای خاص شامل قرصهای ضد با رداری، هورمون استروژن، کورتون
(استروئیدها، آمیودارون، تاموکسی فن، والپروات سدیم نیز از علل زمینه ساز کبد چرب هستند . در کودکان اختلالات مادر زادی شامل سوء جذب چربی‌ها، سیستیک فیبروزیس وبیماری ویلسون با کبد چرب همراه هستندبطور کلی میتوان عوامل ایجاد این بیماری را بشرح زیر عنوان کرد
[ویرایش]1- آب خوردن بین غذا[۱]
2-
استرس درونی و نهفته3-
داروی تقویت جنسی خود سرانه4-
مصرف دارو بیش از حد معمول – مصرف لووستاتین ها5-
غذا ها ی فست فودی ( سوسیس، کالباس، سس، پیتزا و...)[۲]تشخیص
[ویرایش]اکثر مبتلایان دارای علامت نیستند گاهی فرد از درد شکم در ناحیه کبد احساس درد وپری می‌نماید وبه ندرت احساس ناراحتی در قسمت فوقانی وراست شکم وخستگی وجود دارد.گاهی به دنبال بررسی‌ها ی اتفاقی آزمایشگاهی (مانند بررسیهای استخدامی )کشف می‌شود .در بررسیهای معمولی، آنزیم‌ها ی کبدی افزایش یافته‌اند ودر صورت شک به این اختلال اقدامهای بعدی برای کشف علت زمینه‌ای وبررسی سایر علل بیماری کبدی ضروری است .آزمایشهای لازم برای قند وچربی‌های خون وهمچنین برای ویروسهای هپاتیتی ضروری است .با مطالعات تصویر برداری مانند
سونو گرافی، تجمع چربی در کبد نشان داده می‌شود .گاهی برای اثبات تشخیص نمونه برداری از کبد ومطالعه میکروسکوپی بر روی آن لازم است ولی گاهی نمونه برداری انجام نشده وبیمار به مدت ۶ماه تا یکسال از نزدیک زیر نظر گرفته می‌شود تا طبیعی شدن آنزیم‌های کبدی به دنبال درمان اختلالات زمینه ساز اثبات گردد.درمان
[ویرایش]برای درمان و بهبود کبد چرب باید اختلالات زمینه ساز درمان شوند.در حال حاضر درمان بر روی مهار مشکلات طبی واختلالاتی که زمینه ساز کبد چرب هستند متمرکز است.داروهای جدید مختلفی مانند
متفورمین برای درمان کبد چرب عرضه شده‌اند که تاثیر قطعی آنها ثابت نشده‌است .ورزش روزانه و مصرف مرتب میوه وسبزیجات اثرات مفیدی بر روی این بیماری دارند کاهش تدریجی وزن در افراد چاق لازم بوده ومفید است، ولی کاهش ناگهانی وزن، این اختلال را تشدید میکند .در کبد چرب مقاومت به انسولین شایع بوده وداروهایی که مقاومت به انسولین را درمان می‌کنند مانند
:متفورمین موجب بهبود آنزیم‌های کبدی می‌شوند .ویتامین E با دوز ۴۰۰میلی گرم در روز باعث کاهش آسیب به سلولهای کبدی و بهبود آنزیم‌های کبدی می‌شود ولی چون با خطر افزایش بیماریهای قلبی همراه است مصرف دراز مدت آن توصیه نمی‌شود .در کودکان علل زمینه‌ای شامل دیابت، سوء جذب چربی، چاقی، ماراسموس، کواشیورکور، بیماری ویلسون، سیستیک فیبروزیس، باید مهار ودرمان شود.درمان طب سنتی برای کبد چرب
[ویرایش]1- سرکه انگبین روزی یک لیوان[۳]
2-
حجامت عام دو تا سه نوبت در ایام پر فشار (فواصل بین حجامت 25 روز یکبار) [۴]3-
سالادی مخلوط از : [۵]-
کلم-
هویج-
روغن زیتون بودار-
آبغوره - عرق کاسنی و عرق بید4-
میوه سیب با پوست - صبح ناشتا و شب [۶] درمان کبد چربعوارض وعواقب
[ویرایش]در اکثر بیماران مبتلا به کبد چرب مشکل جدی برای کبد ایجاد نمی‌شود. کبد چرب از نظر بالینی یک اختلال پایدار وساکت شناخته شده ودر بیشتر موارد سبب اختلال شدیدی در کبد نمی‌شود وبا درمان بهبود می‌یابد.ولی در تعداد اندکی از بیماران با گذشت زمان با فت جوشگاهی و
فیبروز در کبد ایجاد شده ودر نهایت سیروز ونا رسایی کبد ایجاد می‌شود .چون پیش بینی مسیر بیماری در یک فرد واینکه در کدام بیمار پیشرفت خواهد کرد مشکل است، درمان وکنترل آن برای همه مبتلایان الزامی است[۷]امروزه یکی از شایع ترین مشکلات به ویژه در میان کودکان و زنان باردار، مشکل کم خونی است
.به اعتقاد طب سنتی، نسیم خنک (هوای پر اکسیژن) مرکب روح حیوانی است که به تمام اعضا می رود یعنی اکسیژن باید به تمام سلولها برسد تا تمام اعضا دارای روح حیوانی باشند. کسی که کم خونی دارد اغلب عضلاتش درد می کند و زود خسته می شود که علت این است که فقر آهن دارد و چون اکسیژن که به آهن یعنی جز هِمِ هموگلوبین می چسبد و به سلول داخل می شود به دلیل کمبود آهن دیگر نسیم خنک (هوای اکسیژن دار) به اعضا نمی رسد و در واقع روح حیوانی وارد آنها نمی شود و دائماً احساس خستگی می کنند.
علائم
:افراد کم خون، زود خسته می شوند، تپش قلب می گیرند، رنگشان پریده است، کم اشتها هستند، کم حوصله اند، برخی مواقع بعد از فعالیتها سر درد می گیرند و در حالت شدت کم خونی، ناخنهای قاشقی پیدا می کنند (وسط ناخن تو می رود و گود می شود).
ولی شایعترین علامت، ضعف و خستگی زودرس است.
درمان:
در طب امروزی درمان کم خونی غالباً با قرصهای شیمیایی حاوی مولکول آهن است که اگر چه مختصری هم مفید واقع شوند، ولی دارای عوارض زیادی هستند و بسیاری از افراد اصلاً نمی توانند خوردن آن را تحمل کنند ولی در منابع طب سنتی آمده است که افراد کم خون باید برنامه و درمانی برای خون سازی برای خود بگذارند و توصیه می شود روزانه آب آهن تاب میل کنند، سیب رنده شده را داخل ترکیب عرق بیدمشک و گلاب ریخته و بخورند (در ظرف چینی باشد بهتر است). گوشت قرمز و جگر به خصوص جگر شتر مصرف نمایند.
البته با توجه به مزاجتان باید دستورات مذکور را انجام دهید، مثلاً اگر صفراوی هستید گوشت شتر اذیتتان می کند.
همچنین در رفع کم خونی باید چند مسئله ذیل را نیز مد نظر قرار دهید:
1-اگر خانمی هستید که مشکل کم خونی دارید باید بررسی شود آیا پریودهای شدیدی دارید و در هر دوره خون زیادی از دست می دهید؟ اگر این طور است بایستی این مشکل در وهله اول حل شود.
2 - بایستی وضعیت معده و روده و کبد اصلاح شود تا مواد غذایی لازم را خوب هضم و جذب نماید و خونسازی موثری صورت پذیرد.
3- از مواد غذایی خونساز مانند گوشت گوسفندی بصورت کباب و شیرینی های طبیعی مثل عسل، انجیر، خرما و انگور و مویز و شیره انگور و شیره خرما مرتباً استفاده کنید.
4- آب آهن تاب تغلیظ شده برای افرادی که دارای کم خونی یا فقر شدید آهن هستند، توصیه می شود و آنان می توانند به عنوان جایگزین آب نوشیدنی، تا زمان رفع فقر آهن از آن استفاده کنند یا اینکه یک تکه آهن را روی آتش حرارت دهید تا سرخ شود سپس داخل آب کنید این کار را چند بار تکرار کنید. سپس این آب را میل کنید.
استفاده از حسوم در هنگام پخت غذاهای آبدار نیز برای افراد کم خون توصیه می شود.
5- بادکش خون ساز نیز برای درمان توصیه می شود، معمولاً با یک دوره 5-6 ماهه این کم خونی ها به طور کامل رفع می گردد. مراکز خون سازی بدن استخوانهای اسفنجی هستند. بادکش روی جناق سینه و بادکش از پشت روی مهره های کمر روزانه یکبار توصیه می شود.
تذکر
:- عوارض قرص های آهن:
مصرف قرص آهن در زمان بارداری باعث ایجاد بیش فعالی در کودکان می گردد. این گونه بچه ها قابل کنترل نیستند و تا زمانی که نوزاد هستند، دائم گریه می کند و فریاد می زند و اذیت می کند و مزاحم پدر، مادر و خانواده می شوند و وقتی راه افتادند چه از لحاظ کلامی و چه از نظر فیزیکی، شروع به تخریب کردن این و آن و وسایل می کنند و حرکات ناهمگون انجام می دهند و به نوعی بچه نیمچه خل می شوند که از علت های مهم آن مصرف قرص آهن در دوران بارداری است.
بعد ازتولد نیز مصرف قطره های آهن برای کودکان باعث سیاه شدن دندانها می گرددو به کبد لطمه می زند و در سنین بالاتر مصرف دائم آن، فرد را مستعد آلزایمر میکند.
برای رفع کمبود آهن در حالت شدید، نوعی آب آهن تاب تغلیظ شده تولید و در عطاریهای مورد تایید عرضه شده است که سنتی است و در کنار رعایت تدابیر مربوط به کم خونی، به طور کامل کمبود آهن را جبران می کند و برای افرادی که کم خونی مختصری دارند و همچنین خانمهایی که کمبود آهن ندارند در دوران بارداری، می توانند ضمن رعایت تدابیر مربوطه از حسوم استفاده کنند که اخیراً تولید و در عطاریهای مورد تایید عرضه شده است، کفگیر حسوم را داخل قابلمه می گذارید تا درحین پخت غذا، باعث آزاد سازی آهن در غذا می گردد و کمبود آهن را جبران می نماید. گذاشتن طولانی مدت حسوم در ظرف پخت غذا باعث تیرگی رنگ غذا می شود که خطرناک نیست ولی فقط در صورت فقر آهن شدید این حد اشباع از آهن هفته ای یکبار توصیه می شود و در حالت سلامت، برای حفظ ذخایر آهن و جلوگیری از فقر آهن، گذاشتن 15 تا 20 دقیقه حسوم در حال جوشیدن کفایت می کند.
- حجامت در افراد کم خون:
افراد کم خون حتی کم خونی مینور می توانند حجامت نمایند ولی باید حجامت آنان سبک باشد و به اصطلاح طب قدیم یک شاخ و سبک حجامت کنند و از حجامت مکرر خودداری کنند. (مثلاً سالی دوبار می توانند حجامت سبک کنند)
